-
ازدواج سیاسی عضدالدوله دیلمی
پنجشنبه 13 دی 1403 20:12
ازدواج سیاسی عضدالدوله دیلمی سلاطین ایران بعد از اسلام همواره سعی داشتهاند که در زمان خلفای عباسی مشروعیت مذهبی را با ارتباط با خلیفه و سپس مشروعیت تاریخی خود را با انتساب به شاهان باستانی به دست آوردند. یکی از روشهای ارتباط با خلفا از طریق ازدواج بوده است چنان که درباره عضدالملک دیلمی آمده است که «در سال 369 ه.ق...
-
معرفی کوتاه از حکومت آل بویه (دیلمیان)
سهشنبه 4 دی 1403 18:52
آل بویه (دیلمیان) دیلمیان یا آل بویه از سال 320 تا 447 هجری قمری برابر 932 تا 1055 میلادی در محدودهی جغرافیایی ری، گیلان، همدان، خوزستان، کرمان و فارس حکومت داشتند. مرکز حکومت آنان در جایی ثابت نبوده و بر اساس وضعیت سیاسی و قدرت سه برادر در شهرهای شیراز، اصفهان، کرمان، ری و بغداد تغییر یافته است. فرمانروایان حکومت آل...
-
معرفی کوتاه از حکومت سامانیان
سهشنبه 4 دی 1403 18:50
سامانیان حکومت سامانیان با مرکزیت شهرهای بخارا و سمرقند و قلمرو خراسان، سیستان، کرمان، گرگان، تبرستان، اصفهان، ری و ماوراءالنهر از سال 279 تا 379 هجری قمری برابر با 892 تا 998 میلادی بود. فرمانروایان حاکم بر دولت سامانیان عبارت بودند از: سامان خدا، اسد بن سامان، یحیی بن سامان، نصربن احمد، اسماعیل بن احمد (امیر ماضی)،...
-
معرفی کوتاه از حکومت صفاریان
سهشنبه 4 دی 1403 18:47
صفاریان حکومت صفاریان در محدوده سیستان و خراسان و فارس از سال 254 تا 280 هجری قمری برابر با 867 تا 903 میلادی بوده است. مرکز حکومت آنان شهر زرنج بود. این شهر از حمله مغولان در امان ماند ولی در اثر یورشهای تیمور گورکانی ویران شد و از میان رفت. از آن جا که دوران فرمانروایی صفاریان کوتاه بود تنها سه فرد به نامهای یعقوب...
-
معرفی کوتاه از حکومت علویان تبرستان
سهشنبه 4 دی 1403 18:37
علویان حکومت علویان تبرستان در شمال ایران با مرکزیت شهرهای آمل، ساری و گرگان (استرآباد) از سالهای 250 تا 316 هجری قمری برابر با 863 تا 927 میلادی طول کشید. فرمانروایان علوی عبارت بودند از حسن بن زید (داعی کبیر)، محمدبن زید، حسن بن علی (اطروش) و حسن بن قاسم (داعی صغیر). البته در این دوران بین سالهای 287 تا 301 هجری...
-
طاهریان و نخستین سلسله ایرانی
جمعه 30 آذر 1403 08:08
طاهریان حکومت طاهریان با مرکزیت شهر نیشابور حدود 54 سال طول کشید. قلمرو حکومت آنان محدود به خراسان بزرگ بود و از 205 تا 259 قمری مطابق با 820 تا 872 میلادی فرمانروایی داشتند. نخستین سلسلهی ایرانی و محلی که توانست پس از حمله اعراب علم استقلال بر افروزد خاندان طاهریان بودند. در واقع طاهریان از دهقانان ایرانی محسوب...
-
خراسان بزرگ و تشکیل دولتهای مستقل ایرانی
جمعه 30 آذر 1403 08:02
دولتهای مستقل و نیمه مستقل ایرانی با فروپاشی حکومت ساسانیان در زمان خلفای راشدین، کشور ایران به تصرف اعراب مسلمان درآمد. گذشته از آثار فرهنگی و اجتماعی که بعد از ورد اسلام در ایران پدید آمد، از نظر سیاسی نیز زمامداران اموی و عباسی تا زمان حمله مغول دارای نفوذ سیاسی و معنوی گسترده بر ایران و دولتهای محلی بودند. تسلط...
-
روایتی از شرح حال خیزران همسر مهدی خلیفه عباسی
یکشنبه 25 آذر 1403 22:48
خیزران روایت اول «خیزران کنیز بربریالاصل و همسر مهدی خلیفه عباسی و مادر فرزندان او هادی و هارون بود که هردو به خلافت رسیدند. محمد بن جریر طبری گوید: خیزران دختر عطا از یمن بود از شهری که آن را جرش گویند و اسیر افتاده بود به طبرستان و از آن جا او را به نزدیک مهدی آوردند. مهدی را از وی دو پسر آمد. یکی موسی الهادی و دوم...
-
روایتی از زندگی زبیده خاتون همسر هارونالرشید
دوشنبه 19 آذر 1403 20:36
روایتی از زندگی زبیده خاتون همسر هارونالرشید «وی دختر جعفر بن منصور مکنی به ام جعفر همسر هارونالرشید عباسی و دختر عمّ او است. او از زنان فاضل و مشهور است از خاندان هاشمی عباسی. نام زبیده امةالعزیز است اما بیشتر او را با همین لقب زبیده میشناسند. گویند منصور جدّ زبیده با او در کودکیش بازی میکرد و او را میرقصانید و...
-
داستان عباسه و سرنوشت خاندان برمکیان در دوران خلفای عباسی
سهشنبه 13 آذر 1403 21:25
داستان عباسه و سرنوشت خاندان برمکیان عباسه دختر مهدی خلیفه عباسی و خواهر هارونالرشید است. گویند که وی از فضل و ادب برخوردار بود و برادرش علاقه وافری به او داشت. آن چه که او را در تاریخ مشهور ساخته است بیشتر در ارتباط با براندازی خاندان برمکیان توسط هارونالرشید میباشد. عباسیان همان گونه که با کمک نظامی ایرانیان به...
-
جایگاه زنان در عصر خلفای عباسی
سهشنبه 13 آذر 1403 21:18
جایگاه زنان در عصر خلفای عباسی خلفای عباسی پس از آن که بر تخت پادشاهی خلافت نشستند رفتار و عملکردشان همانند پادشاهان بود و تنها از اسلام بهره میبردند. اگر در یک برداشت و انتظارات سیاسی اجتماعی از خلفای عباسی با یدک کشیدن قداست مذهبی به آنان نگریسته شود شاید به نتایج بهتر و دقیقتری دست یابیم. زمانی که اعراب مسلمان...
-
گذری کوتاه بر معرفی خلفای راشدین
جمعه 2 آذر 1403 10:57
خلفای راشدین و شبه جزیره عربستان از آن جا که پس از فوت پیامبر اسلام و در زمان خلفای راشدین ایران مورد تهاجم اعراب قرار گرفت و در نهایت منجر به تأسیس خلفای اموی و عباسی شد به شرح کوتاهی از این دوران اشاره میگردد. در باره کاربرد و حدود این واژه بین اهل سنت و شیعه اختلاف وجود دارد. در ورای این عقاید فرمانروایی خلفای...
-
گذری کوتاه بر معرفی حکومت خلفای عباسی
سهشنبه 29 آبان 1403 13:38
خلافت عباسیان سومین حکومت مسلمانان تحت عنوان خلفای عباسی در سال 132 هجری تأسیس شد. آنان در ابتدا با مرکزیت کوفه و سپس شهر بغداد تا 656 هجری قمری به مدت 524 سال بر عراق، جزیرةالعرب، ایران، بینالنهرین، بخشی از شام و آفریقای شمالی حکمرانی داشتند. خلفای این دوران طولانی مدت عبارت بودند از ابوالعباس سفاح، منصور، مهدی،...
-
گذری کوتاه بر معرفی حکومت بنی امیه
سهشنبه 29 آبان 1403 13:33
خلفای بنی امیه دومین حکومت مسلمانان با عنوان امویان از سال 41 تا 132 هجری قمری به مدت 92 سال طول کشید. مرکز خلافت آنان شهر دمشق بود و سرزمینهای زیادی از جمله شام، مصر، شمال آفریقا، جزیرةالعرب، ایران، بینالنهرین و بخشی از اسپانیا در حیطهی قدرت آنان قرار داشت. خلفای بنی امیه از خاندان بنی امیه بودند و مبنای به دست...
-
گذری بر معرفی تاریخ بعد اسلام
چهارشنبه 23 آبان 1403 19:52
دوارن بعد از اسلام حکومت ساسانیان بعد از چهار قرن توسط اعراب مسلمان در طی جنگهای متعدد ده ساله سقوط کرد. پایان حکومت ساسانیان به ظاهر در زمان یزدگرد سوم اتفاق افتاد، ولی ریشههای این سقوط از مدتها قبل و تحت تأثیر عوامل مختلف از جمله فساد دربار خسروپرویز و عدم کارآیی سیاست مذهبی پایه گذاری شده بود. پایان امپراتوری...
-
یکی از آثار و نتایج حملات مغول از دیدگاه عطاملک جوینی
یکشنبه 20 آبان 1403 18:37
«خرابی و ویرانی و قتل و غارتی که مهاجمان مغول به شهرها و روستاهای متصرفی وارد ساختند شاید در تاریخ بشریت کمتر سابقه داشته باشد. به قول بارتولد مورخ انگلیسی در تاریخ اسلام شاید هیچ واقعهای از لحاظ وحشت و ویرانی با تاخت و تازهای مغولان قابل مقایسه نباشد. سپاهیان مغول مانند بهمن (کوهی از برف) بر روی مراکز فرهنگی فرود...
-
شرحی کوتاه از برخی از زنان ساسانی
پنجشنبه 17 آبان 1403 14:00
شرحی کوتاه از برخی زنان ساسانی مهرنگار دختر انوشیروان «مهرنگار دختر انوشیروان عادل و نوه خاقان چین از بانوان برگزیده زمان خود بود. از همین روی انوشیروان عادل او را بر دیگر دخترانش ترجیح میداد و در خشنودی خاطر او بیش از دیگران میکوشید. میگویند انوشیروان شهر یزد را به مهرنگار بخشید و او را به شهربانی آن دیار گماشت....
-
آزرمیدخت ساسانی
پنجشنبه 10 آبان 1403 21:01
آزرمیدخت در شاهنامه آزرمیدخت در مدت کوتاهی بعد از سلطنت خواهرش بر تخت شاهی نشست، زیرا پس از پوراندخت، برادر خسرو سوم به مدت کمتر از یک ماه سلطنت کرده بود. پادشاهی شش ماهی او نیز که در سال 631 میلادی به سلطنت رسیده بود توسط رستم فرخزاد به پایان رسید. پس از قتل آزرمیدخت جنگهای متناوب اعراب مسلمان و ایران از سال 633 تا...
-
پوراندخت ساسانی
پنجشنبه 10 آبان 1403 20:58
پوراندخت در شاهنامه خسروپرویز ساسانی نیز بعد از 38 سال سلطنت به سرنوشت بسیاری از شاهان قبل از خود دچار شد و عاقبت به دستور شیرویه با همکاری بزرگان و توطئهی دربار به قتل رسید. دوران پس از وی بسیار آشفته بود و در مدت چهار سال یازده و به روایتی چهارده پادشاه بر تخت متزلزل ساسانی تکیه زدند. از میان این حوادث فردی از...
-
انواع ازدواج در عصر ساسانیان
جمعه 4 آبان 1403 19:20
انواع ازدواج در عصر ساسانیان آداب و رسوم رایج در هر جامعه اموری نیستند که به سرعت شکل گرفته و سپس تبدیل به یک رفتار خاص شوند. هر یک از مجموعهی این سنتها، بخشی از فرهنگ و تمدنی هستند که عقاید و رفتارشان را در طی قرون متمادی از اندوختهی خود و دیگران اخذ کردهاند. آن دستآوردها میتواند ناشی از تجربیات خودِ جامعه و یا...
-
نقش ترکان خاتون در سقوط دولت خوارزمشاهیان
سهشنبه 1 آبان 1403 22:06
نقش ترکان خاتون در سقوط دولت خوارزمشاهیان هنگامی که ایران در معرض هجوم مغولان قرار گرفته بود دولت خوارزمشاهیان از نظر سیاسی اجتماعی دارای مشکلات داخلی فراوان و متعدد بود و زمینه را برای پیروزیهای سریع چنگیزخان فراهم ساخت. در این زمان حکومت اصلی در دست سلطان محمد خوارزمشاه بود، ولی از ساختار سیاسی محکم و انسجام کافی...
-
مقام و موقعیت زن در دوران ساسانیان
جمعه 27 مهر 1403 13:30
مقام و موقعیت زن در زمان ساسانیان تأثیر فرهنگ و تمدن دوران گذشتهی هر کشور را بر هر دولت نوخاسته نمیتوان نادیده گرفت. اوضاع اجتماعی و سیاسی حکومت ساسانیان نیز از این امر مستثنی نبوده و نیست. بنابراین در بررسی مقام و موقعیت زنان این دوره که ریشه در عقاید گذشته دارد قابل تأمل است. مهمترین نکات برجستهی این مفاهیم را...
-
ساختار طبقاتی زنان در دربار ساسانیان
جمعه 27 مهر 1403 13:26
ساختار طبقاتی زنان دربار ساسانی «همسر پادشاه و مادر او بالاترین مقام را در میان زنان دربار ساسانی داشتند و بعد از آنان خواهران و دختران شاه قرار میگرفتند. پادشاهان ساسانی زنان متعددی داشتند ولی یکی از آنان که مادر ولیعهد و جانشین شاه بود مقام برتری نسبت به همسران دیگر شاه داشت و بانوی اول یا ملکه امپراتوری به شمار...
-
سلطان جلالالدین خوارزمشاه
پنجشنبه 19 مهر 1403 08:34
جلالالدین خوارزمشاه جلالالدین خوارزمشاه فرزند سلطان محمد و از مادری هندی تبار به نام آی چیچاک است. نام کامل او جلالالدنیا والدین ابوالمظفر مِنکُبرنی بن محمد است که منکبرنی را به معنی صاحب هزار و یک رزم و همچنین دارندهی خال بر بینی هم آوردهاند. او در سال 596ه.ق متولد شد و به سال 628 ه.ق در سن 32 سالگی پس از یازده...
-
دخالت زنان در ساختار سیاسی حکومت ساسانیان
پنجشنبه 12 مهر 1403 08:37
دخالت زنان در ساختار سیاسی ساسانیان در زمان پادشاهی ساسانیان نیز همانند دورانهای گذشتهی تاریخ حکومت مردانه بر هر چیز تسلط داشته است و هیچ گاه نباید برخی از موارد استثنایی ما را تحت تأثیر آزاد اندیشی پادشاهان و فرهنگ مذهبی غالب قرار دهد. پادشاهی موقتِ دو تن از دختران خسروپرویز و پادشاهی مادرِ شاپور خیالی خام نسبت به...
-
شیرین سوگلی حرمسرای خسروپرویز
پنجشنبه 12 مهر 1403 08:25
شیرین سوگلی حرمسرای خسروپرویز «شیرین، بانوی افسونکار ارمنی که به گفتهی تاریخهای ایرانی «بوستان حسن و رشک تمام ماه بود.» یکی از بانوان نامداری است که از خود در تاریخ ایران نقش دلپذیری برجای گذاشته و از دیرباز جانمایهی اشعار، داستانها و نمایش های بسیاری شده است. اگرچه نظامی شاعر بزرگ ایران شیرین را برادرزادهی مهین...
-
نقش خسروپرویز در افول حکومت ساسانیان
جمعه 6 مهر 1403 16:45
نقش خسروپرویز در افول حکومت ساسانیان همان گونه که حاکمان میتوانند با رفتار خود آثار و نتایج مثبت از خود به یادگار بگذارند از بُعدی دیگر نیز قادر هستند که با اعمال ناهنجار خود سرنوشت جوامع را به سستی و اضمحلال بکشانند. سقوط و نابودی هر سلسله را باید در عملکرد گذشتهی حاکمانش جستجو کرد و از مهمترین عوامل آن بی توجهی...
-
معرفی کوتاه از سلسله ساسانیان
پنجشنبه 29 شهریور 1403 19:20
ساسانیان حکومتی که با نام ساسانیان و بیش از چهار قرن بر ایران حکومت کردند بازماندگان یکی دیگر از اقوام آریایی به نام پارسها بودند. بنیانگذار این سلسله با حمایت و پایگاه معنوی پیروان دین زردشتی و سپس با تکیه بر قدرت نظامی از درون حکومت ملوکالطوایفی اشکانیان سر بر آورد. آنها همانند پارتها خود را وارث هخامنشیان...
-
ازدواج شاهان اشکانی
جمعه 23 شهریور 1403 18:41
ازدواج شاهان اشکانی آن چه که در ازدواج شاهان اشکانی غلبه داشته است جنبهی سیاسی آن برای تحکیم سلطنت میباشد. پیوندهای زناشویی شامل اقوام ایرانی، رومی و یونانی بوده و گاه ازدواج با محارم خویش نیز مطرح شده است. در هر صورت با اطمینان میتوان گفت که آن ازدواجها تحت تأثیر عقاید و عرف رایج آن زمان انجام گرفتهاند. احتمال...
-
اوضاع سیاسی اجتماعی زنان در عصر اشکانیان
جمعه 23 شهریور 1403 18:38
اوضاع سیاسی اجتماعی زنان در عصر اشکانیان سخن درباره اوضاع اجتماعی و سیاسی زنان در ایام اشکانیان کاری ابتر و ناقص خواهد بود، زیرا اطلاعات ثبت شده بر مبنای منابع و اسناد بسیار اندک و ناچیز میباشد. در این میان تنها بر اساس حدس و گمان میتوان اقدام به برداشت و تحلیلی از اوضاع اجتماعی آن زمان و به خصوص قشر زنان به دست...