-
معرفی کوتاه از حکومت تیموریان
جمعه 5 اردیبهشت 1404 11:54
سلسله تیموریان (گورکانیان) «مقدمات تأسیس سلسلهی حکومتی دیگری از اقوام خونخوار و خونریز خارجی در ایران به نام سلسلهی گورکانیان یا به نام دیگرش سلسلهی تیموریان، در همان زمانی که سلسلهی ایلخانیان مغول بر اثر سوء تدبیر و ضعف سیاست آخرین ایلخانیانن آن سلسله در حال انقراض بود، فراهم شد. عدم کفایت و لیاقت جانشینان...
-
ناهنجاریهای سلطان جلالالدین خوارزمشاه
پنجشنبه 28 فروردین 1404 19:00
ناهنجاریهای سلطان جلالالدین همان گونه که در ارزیابی جنگهای سلطان جلالالدین مطالبی در این رابطه ذکر گردید او هرگز در صدد جلب رضایت مردم برنیامد و همواره سعی بر آن داشت که بدون دوراندیشی و تدبیر کارها را با قهر و خشونت از پیش ببرد. این رفتار سیاسی او بسیار هم عجیب نیست، زیرا پرورش یافتهی چنان محیط و زمانهای بود و...
-
سلطان جلالالدین خوارزمشاه
پنجشنبه 21 فروردین 1404 08:41
جلالالدین خوارزمشاه جلالالدین خوارزمشاه فرزند سلطان محمد و از مادری هندی تبار به نام آی چیچاک است. نام کامل او جلالالدنیا والدّین ابوالمظفر مِنکُبرنی بن محمد است که منکبرنی را به معنی صاحب هزار و یک رزم و همچنین دارندهی خال بر بینی هم آوردهاند. او در سال 596ه.ق متولد شد و به سال 628 ه.ق در سن 32 سالگی پس از یازده...
-
ساتی بیک دختر اولجایتو
شنبه 16 فروردین 1404 11:58
ساتی بیک دختر اولجایتو در این قسمت علاوه بر حکمرانی ساتی بیک در بخشی از ایران، بیانگر اوضاع سیاسی اواخر دوران ایلخانان و پراکندگی آنان نیز میباشد. «بعد از مرگ ابوسعید خان آخرین ایلخان بزرگ مقام ایلخانی در میان یک عده از شاهزادگان بی لیاقت خاندان چنگیزی و امرای متخاصم موضوع نزاع و کشمکش قرار گرفته و به تدریج ممالک...
-
دلشاد خاتون همسر سلطان ابوسعید ایلخانی
شنبه 16 فروردین 1404 11:54
دلشاد خاتون همسر سلطان ابوسعید ایلخانی «بغداد خاتون و دلشاد خاتون از زنان بسیار معروف و معتبر شامگاه حکومت ایلخانی در ایران و همسران ابوسعید هستند. میدانیم که سلطان ابوسعید به دنبال عشق شدید به بغداد خاتون دختر امیر چوپان و همسر شیخ حسن جلایر سرانجام به گرفتن او شد و در اثر همین عشق شدید، این خاتون نفوذ فوقالعادهای...
-
معرفی کوتاه از سلسله ی ایلخانان مغول
پنجشنبه 14 فروردین 1404 21:34
سلسله ایلخانیان سلسلهی ایلخانیان را باید تداوم حکومت مغولان دانست، زیرا حاکمان این سلسله شعبی از جانشینان هلاکوخان مغول در ایران هستند. از مهمترین حاکمان این دوره سلطان احمد تکودار، ارغون خان، گیخاتو، غازان خان، اولجایتو یا سلطان محمد خدابنده میباشند. یکی از ویژگیهای این دوره ظهور و رشد دانشمندان برجستهای مانند...
-
معرفی برخی زنان نامدار عصر مغولان
چهارشنبه 22 اسفند 1403 18:58
زنان نامی عصر مغولان در این دوران علاوه بر زنان همنژاد مغول شاهد حضور زنان دیگری میباشیم که در امور سیاسی نقش اساسی ایفا کردهاند. از جمله زنان سیاسی نژاد مغول به این افراد میتوان اشاره کرد: آلان قوا، هوآلون اوجین مادر چنگیزخان، برته اوچین نخستین زن زندگی چنگیز، توراکینا خاتون همسر اوکتای قاآن، سیور قوقتینی بیگی...
-
نفوذ شخصیت زنان بر سلاطین مغول
چهارشنبه 22 اسفند 1403 18:50
نفوذ شخصیت زنان بر سلاطین مغول شواهد نشان دهندهی آن است که زنان از احترام خاصی در نزد مغولان برخوردار بودهاند. گاهی نیز شاهد حضور زنانی از سرزمینهای تصرف شده میباشیم که بر اثر لیاقت و شایستگی به مقامات بالا رسیده و یا در سرزمین خود به حکمرانی منصوب شدهاند. «چنان که جهانگشای جوینی مینویسد احکام فاطمهی خراسانی...
-
جایگاه و مقام زنان در دربار مغولان
جمعه 17 اسفند 1403 19:24
جایگاه و مقام زنان در دربار مغول موقعیت و احترام زنان در فرهنگ مغولان ریشه در سنتهای قبیلهای آنان دارد. اصولاً مغولان تعصب مذهبی نداشتند و زنان در انتخاب مذهب آزاد بودند، ولی تمایلات مذهبی زنانی مانند دوقوزخان همسر هلاکو را در حمله به کشورهای اسلامی نمیتوان نادیده گرفت. البته در توصیف این موضوعات تنها شاهد رفتار...
-
تأثیر سنت مغولان بر موقعیت زنان در ایران
جمعه 17 اسفند 1403 19:12
تأثیر سنت مغولان بر موقعیت زن با آگاهی از این که در دوران تاریخِ بعد از اسلام هیچ گاه زنان در امور سیاسی دخالت مستقیم نداشتهاند و اِعمال سیاست آنها از پشت پرده و با نفوذ انجام گرفته است، در عهد مغولان شاهد چهره دیگری از احترام به مقام و موقعیت زنان هستیم. دیدگاههای ارائه شده از آن ایام برخلاف تصورات اولیه و شمای...
-
نیای چنگیزخان مغول در هالهای از تقدس
شنبه 11 اسفند 1403 22:32
نیای چنگیزخان مغول در هالهای از تقدس گویا قراردادن شرح زندگی حاکمان در هالهای از تقدس منحصر به فرهنگ سنتی و بت سازی ما نیست و در نواحی دیگر نیز کم و بیش وجود داشته است. در این رابطه به معرفی اجداد و نیای چنگیزخان میتوان اشاره داشت که متوسل به این روایت افسانهای از آلان قوا شدهاند. «آلان قوا یکی از مهمترین...
-
معرفی کوتاه از عصر مغولان
شنبه 11 اسفند 1403 16:03
سلسله مغولان کشور ایران همواره مورد تهاجم اقوام و قبایل بدوی قرار گرفته است، ولی در نهایت تمام آنها در فرهنگ و تمدن ایرانی هضم شدهاند. این سرنوشت تنها مربوط به کشور ما نبوده و همیشه اقوام بیابانگرد، مناطق شهرنشین را به عنوان طعمههای مناسب برای گریز از قهر طبیعت نگریستهاند. بعد از سقوط سلسلهی ساسانیان که توسط...
-
معرفی برخی زنان عصر خوارزمشاهیان
دوشنبه 6 اسفند 1403 20:26
زنان نامی عصر خوارزمشاهیان ملکه خاتون (703 – 691ه.ق) دختر طغرل سوم «ملکه خاتون دختر سلطان طغرل سوم که در زوجیت اتابک اوزبک آخرین بازمانده اتابکان آذربایجان بود یکی از زنان ماجراجوی تاریخ ایران است. این زن در حمله سلطان جلالالدین خوارزمشاه به سوی آذربایجان در مقام ارجمندترین بانوی حرم اتابک اوزبک نشسته و از جاه و مقام...
-
معرفی کوتاه از ترکان خاتون همسر سلطان تکش
چهارشنبه 24 بهمن 1403 16:23
ترکان خاتون همسر سلطان تکش «ترکان خاتون همسر سلطان تکش بن ایل ارسلان و مادر سلطان محمد خوارزمشاه است. او از قبیله بیاووت بود که خود قبیله از مجموعه قبایل یمک محسوب میشد. نام اصلی او خداوند جهان و دختر خان جنکشی بود. این زن به اتکاء ترکان و رؤسای دشت قبچاق با نهایت قدرت حکومت میکرد. ترکان خاتون در کار سلطنت شریک تکش...
-
ترکان خاتون و سقوط خوارزمشاهیان
چهارشنبه 24 بهمن 1403 16:21
ترکان خاتون و سقوط خوارزمشاهیان ترکان خاتون همسر تکش از معروفترین زنان خوارزمشاهی است. او زنی قدرتمند و فاسد بود که در اجرای ماجراجوییهای خود حتی به شوهر و پسرش نیز ترحمی نشان نمیداد. در شکست خوارزمشاهیان عوامل متعدد دخالت دارد، ولی از نقش محوری مادر سلطان محمد را کاسته نمیشود. ترکان خاتون در کشاکش هجوم مغولان...
-
مقام و موقعیت زنان دربار در حکومت خوارزمشاهیان
جمعه 19 بهمن 1403 18:49
مقام و موقعیت زنان دربار خوارزمشاهی در سبک و سیستم حکومت خوارزمشاهیان تفاوت قابل ملاحظهای نسبت به دیگر فرمانروایان ترک نژاد دیده نمیشود. اغلب ازدواجهای درباری این ایّام جنبه سیاسی داشته و موجبات نزدیکی حکام و سلاطین و گاه زمینه را برای رفع حوادث ناگوار فراهم میکرده است. البته لازم به ذکر میباشد که در برخی موارد...
-
معرفی کوتاه از سلسله خوارزمشاهیان
جمعه 19 بهمن 1403 18:37
خوارزمشاهیان پس از ضعف سلجوقیان سومین سلسلهی ترکنژاد به نام خوارزمشاهیان به حکومت رسیدند. در چگونگی قدرتیابی آنها چندان تفاوتی بین غزنویان و سلجوقیان وجود ندارد و از نواحی شرق ایران سرزمینهای متصرفی خود را گسترش دادند. نام سلسلهی آنها از واژه جغرافیایی خوارزم گرفته شده است و اصولاً هر فردی که در این منطقه به...
-
ترکان خاتون همسر سلطان سنجر
چهارشنبه 10 بهمن 1403 22:19
ترکان خاتون همسر سلطان سنجر نام یکی از زنانی که چندین بار در ایام پادشاهی ترکان بر ایران شاهد تکرار آن هستیم واژه ترکان خاتون میباشد. لذا برای آن که ابهام و آشفتگی در برداشتها صورت نگیرد نام آنها با همسرانشان ذکر شده است. پوران فرخزاد در شرحی دیگر از ترکان خاتونها مینویسد: «ترکان خاتون که افتخار همسری سلطان سنجر،...
-
ترکان خاتون همسر ملکشاه سلجوقی
چهارشنبه 10 بهمن 1403 22:16
ترکان خاتون همسر ملکشاه سلجوقی «ترکان خاتون Tarkan Xatun یکی از زیرکترین و سیاست بازترین بانوان دوره سلجوقی است. او دختر تمغاج خان و همسر ملکشاه، پادشاه نامدار سلجوقی بود و به هنگام مرگ شوی در بغداد اقامت داشت و با آن که میدانست به جز پسر او، سه پسر دیگر نیز از شوهرش به یادگار مانده است که بزرگترین آنها برکیارق...
-
ازدواجهای سیاسی بین خلفای عباسی و سلجوقیان
چهارشنبه 10 بهمن 1403 22:13
ازدواجهای سیاسی سلجوقیان با خلفای عباسی این نوع ازدواجهای سیاسی سابقهای بس طولانی و به عمر تاریخ دارد. پس از آن که دولتهای مستقل ایرانی در نواحی شرق و حکومتهایی که بعد از آن به وجود آمدند، یکی از مشکلات آنان کسب مشروعیت از مرکز خلافت بوده است و برای مرتفع ساختن این مشکل به ساده ترین راه نفوذ و ارتباط یعنی ازدواج...
-
مقام و هوقعیت زن در دربار سلجوقیان
یکشنبه 7 بهمن 1403 19:40
مقام و موقعیت زن در دربار سلجوقیان جایگاه و مقام زنان درباری در این دوران کمرنگ بوده، ولی نسبت به عصر غزنویان تا حدودی بهبود یافته است و این امر نتیجهی فاصله گرفتن از تعصبات مذهبی میباشد. از آن جا که شواهد و مدارک کافی در این زمینه وجود ندارد اغلب اظهار نظرها بر مبنای برداشت فرهنگ اجتماعی و تحلیل تصوف در آن زمان دور...
-
نقش اتابکان در حکومت سلجوقیان
چهارشنبه 3 بهمن 1403 22:06
سلسله اتابکان همان گونه که اشاره رفت حکومت سلجوقیان در نواحی مختلف پراکنده بوده است و هر یک از شعبههای آن بر سرزمینهای وسیعی از شرق تا غرب ایران فرمانروایی خاص خود را داشتهاند. از این رو در تأسیس و انقراض آنها نمیتوان نظری ثابت ارائه داد. علاوه بر این تقسیم بندی باید به نقش اتابکان در درون و کنار این شعب توجه...
-
معرفی کوتاه از سلسله سلجوقیان
چهارشنبه 3 بهمن 1403 22:01
سلجوقیان «سلجوقیان از ترکمانان شرق ایران بودند که به لحاظ قومی از ترکان غُز محسوب میشدند. سلجوقیان یا سلاجقه منسوب به سلجوق پسر تقاق یا دقاق بودند و از این رو به سلجوقیان شهرت یافتند. آنها از ترکستان به سوی بالارودان حرکت کرده و در زمان سامانیان در آن حوالی مستقر شدند. در این مقطع از تاریخ همسایه حکومتهای سامانی،...
-
ارزیابی تصاویر نگارگری و نقش زنان در شاهنامه فردوسی
سهشنبه 18 دی 1403 08:41
بازتابی از تصاویر نگارگری و نقش زنان در شاهنامه فردوسی «بخش قابل توجهای از نقاشی ایرانی بعد از اسلام مربوط به شاهنامهی فردوسی است که در آن نقش زنان ترکیبی از صحنه را شامل میشود و پیوسته در دورههای مختلف تاریخی و مکاتب گوناگون نگارگری ترسیم شده است. این زنان چه در دورهی تاریخی، چه در دورهی اساطیری شاهنامه نقش به...
-
مقام زن در شاهنامه فردوسی
سهشنبه 18 دی 1403 08:37
مقام زن در شاهنامه فردوسی شاهکار بزرگ حماسه سرای ایران مجموعهای از مضامین فرهنگی است که برای همیشه نامش را جاودانه ساخته است. فردوسی بدون توجه به موقعیت زمان و تعصب مذهبی اثری خلق کرد که از ابعاد تاریخی و ادبیات و احیای زبان فارسی مورد توجه و مرجع تمام اندیشمندان قرار گرفته است. نقش زنان در اثر فردوسی جایگاه خاص دارد...
-
حرّه خُتّلی خواهر سلطان محمود غزنوی
سهشنبه 18 دی 1403 08:35
حرّهی خُتّلی خواهر سلطان محمود غزنوی «حرّهی ختلی Horre Xotali خواهر سلطان محمود، عمّهی سلطان مسعود غزنوی و همسر ابوالعباس از زنان نادری است که در تاریخ اجتماعی آن زمان جای پایی از خود به یادگار گذاشته است. این بانوی چاره اندیش و کاردان به رغم وضع آن زمان که مقارن با سدههای میانه اروپا بود و زنان هنوز در شمار افراد...
-
مقام و موقعیت زنان در عصر غزنویان
سهشنبه 18 دی 1403 08:30
مقام و موقعیت زنان در عصر غزنویان براساس منابع موجود اطلاعات اندکی در این رابطه وجود دارد و این موضوع بیانگر آن است که زنان در این دوره از حضور اجتماعی و سیاسی کمرنگی برخوردار بودهاند. برخی علت این وضعیت را ناشی از نوع نگرش قبیلهای ترکها نسبت به زن نمیدانند، بلکه معتقد هستند که در ابتدا تحت تأثیر تعصب مذهبی و...
-
معرفی کوتاه از حکومت غزنویان
سهشنبه 18 دی 1403 08:26
غزنویان غزنویان اولین سلسلهی ترک نژاد هستند که در ایران قدرت سیاسی را در دست گرفته و زمینه را برای استقرار دیگر حاکمان ترک در ایران فراهم ساختند. قدرت یافتن آنان را باید در نفوذ و استفاده از غلامان ترک در دربار سامانی جستجو کرد. یکی از غلامان ترک تبار که در برآمدن غزنویان نقش اساسی داشت شخصی به نام آلپتکین بود. او با...
-
معرفی کوتاه از حکومت آل زیار
پنجشنبه 13 دی 1403 20:21
سلسله آل زیار فرمانروایی زیاریان از سالهای 316 تا 323 هجری قمری برابر با 927 تا 1041 میلادی در مناطقی از شمال و مرکز ایران بوده است. مرکز حکومت آنان ثابت نبوده و در اثر رقابت و مبارزه با حکومتهای محلی دیگر و حاکمان ترک نژاد جابجا شده است. از مراکز حکومت آنان به شهرهای اصفهان، ری، گرگان و آمل میتوان اشاره کرد. حکومت...
-
معرفی کوتاه از سیده ملکه خاتون دیلمی
پنجشنبه 13 دی 1403 20:17
سیده ملکه خاتون دیلمی روایت اول غلامرضا انصافپور در کتاب قدرت و مقام زن در ادوار تاریخ درباره بخشی از زندگی سیده ملک خاتون چنین مینویسد: «همین که فخرالدوله دیلمی در قلعه طبرک ری درگذشت همسر خردمند و سیاستمدار او برای آن که مبادا انتشار مرگ پادشاه موجب اغتشاشاتی شود، قدغن کرد درهای قلعه را تا فرمان ثانوی ببندند تا کسی...