-
عقاید مذهبی شاه تهماسب اول
شنبه 8 شهریور 1399 12:10
عقاید مذهبی شاه تهماسب اول در توصیف رفتار شاه تهماسب کمتر مورّخی را میتوان یافت که در مورد عقاید مذهبی وی سخن نگفته باشد. در زمینه و شکل گیری افکار مذهبی تهماسب باید آثار محیط زندگی و رشد نموّ وی را در کنار شاه اسماعیل و آن عقاید تبلیغی مرشدان صفوی و شیخ حیدر و شیخ جنید در نظر گرفت که در جای خود بدان اشاره گردید. در...
-
نکات ضعف کریم خان زند
چهارشنبه 5 شهریور 1399 15:41
نکات ضعف کریمخان کریمخان نیز همانند افراد دیگر در سیاست داخلی دارای لغزشهایی میباشد که در رأس آنها مسأله جانشینی و بعد اغماض در مورد قاجارها به خصوص حسینقلیخان قاجار مشهور به جهانسوز است [1] که در کنار آنها کور کردن شیخعلیخان زند و بیتوجهی به آقامحمدخان در حاشیه قرار دارد. هنگامی که حکومت سمنان و دامغان و...
-
زکی خان کیست؟
چهارشنبه 5 شهریور 1399 15:32
زکی خان کیست؟ از آن جا که آقامحمدخان را دور دیده و ایشان از افشای قسمتی از جنایاتش زیاد ناراحت نشوند، به شرح یکی از همردیفان او به نام زکی خان زند اشاره میگردد. از مهمترین وقایع عصر کریمخان مربوط به حوادث بعد از مرگ وی میباشد. اختلاف و درگیریهایی که به مدّت 15 سال ما بین خاندان زند طول کشید و تنها نتیجهاش پایمال...
-
فرزندان کریم خان زند
چهارشنبه 5 شهریور 1399 15:29
فرزندان کریمخان کریمخان دارای چهار فرزند پسر و سه دختر میباشد که بعد از فوت پدر هر یک از آنان دچار سرنوشتی شوم شدند و به دست دشمن که هیچ، بلکه توسط نزدیکترین خویشاوندان خود نابینا و مقتول گردیدند. به درستی همنشینی با حاکمان چون آتشی میباشد که هم میتواند دارای منافع و هم ضرر و زیان باشد و چه بسا که در بعضی اوقات...
-
حوادث بعد از مرگ کریم خان زند
سهشنبه 21 مرداد 1399 14:26
حوادث بعد از مرگ کریمخان یکی از اشتباهات بزرگ کریمخان عدم انتخاب جانشینی مناسب برای خود میباشد و همین که خبر فوت او انتشار یافت هر یک از مدّعیان برای رسیدن به آرزوهای خود به تکاپو افتادند و باز برادرکشیهای تاریخ تکرار گردید.آقامحمّدخان قاجار وقایع ناگوار بعد از فوت وکیل را پیشبینی کرده بود و در اولین فرصت از...
-
فوت کریم خان زند
سهشنبه 21 مرداد 1399 14:22
نه راحت و نه رنج جهان خواهد ماند خوش باش که نه این و نه آن خواهد گلزار به غارت خزان خواهد ماند این بستن در به باغبان خواهد ماند عاشق اصفهانی مرگ کریمخان زند آن چه را که سرنوشت مختوم همگان میباشد و شاه و گدا نیز از آن گریزی نیست مسأله مرگ میباشد و تنها در صدادار بودن و نحوه مردن و باقی ماندن نام است که تفاوتهایی...
-
سوابق تاریخی طایفه زند
سهشنبه 21 مرداد 1399 14:18
سوابق تاریخی طایفه زند در مورد سابقه تاریخی طایفه زندیه که جزء یکی از طوایف لر میباشد اطّلاعات موثّقی وجود ندارد و تمامی مورّخان به دلیل کمبود این کاستیها مجبور به بازگویی همان روایات اندک و یا به نقل قول از یک دیگر پرداختهاند. از آن جا که طایفه زند جزئی از طوایف بزرگ کرد و لر میباشد برای کسب اطّلاعات دقیقتر باید...
-
کریم خان زند
سهشنبه 21 مرداد 1399 14:15
عروس ملک کسی تنگ در بغل گیرد که بوسه بر دم شمشیر آبدار زند --- ظهیر فاریابی کریمخان زند کریمخان فرزند ایناق و مادرش بایآغا (مریم بیگم – بیگم آغا) میباشد. ایناق و بوداق دو برادر بودند که در طایفه زند بر سایر اقوام رتبه و برتری داشتند. ایناق دارای دو پسر به نامهای محمّدکریم و محمّدصادق بود. هنگامی که ایناق فوت کرد...
-
پیشگفتار کتاب نگاهی به دوران قاجاریه
پنجشنبه 16 مرداد 1399 14:41
پیش گفتار قضاوت در مورد هر یک از سلسلههای تاریخی تا حدّی مشکل به نظر میرسد و منابع تاریخی نیز به عنوان سند نمیتواند یک سری مطالب بی چون و چرا باشد زیرا مطالبی که موجود میباشد گاه با اظهارات و توضیحات و اعمال نظرات و همچنین آمیخته با دیدگاههای فردی توأم شده و به ثبت رسیده است. به همین دلیل افراد محقّق و دلسوز هم...
-
نابودی اقتصاد ایران در دوران قاجار
پنجشنبه 16 مرداد 1399 14:37
نابودی اقتصاد ایران در عهد قاجار همراه با فساد اداری و انعقادهای ننگینی که با کشورهای روس و انگلیس بسته شد سیستم اقتصادی ایران دچار ورشکستگی و اضمحلال گردید. تجّار و تولیدکنندگان داخلی در اثر ورود بیرویّه کالاهای خارجی که توان مقابله و رقابت با آنها را نداشتند. هر روز ضعیف و ورشکستهتر میشدند. حتّی کشاورزان نیز...
-
کار رجال قاجار در فرنگ
پنجشنبه 16 مرداد 1399 14:35
کار رجال قاجار در فرنگ از زمانی که مسافرتهای شاهان قاجار به فرنگ شروع شد شاید کورسویی امید به وجود آمد که پادشاه لحظهای به فکر رفته و خواهان تغییراتی در ایران باشد؛ ولی با تأسّف باید گفت که نتایج کاملاً منفی و زیانبار بوده است و چنانکه از روایات و سفرنامهها برمیآید شاه و اطرافیان او فقط چشمشان ظواهر را دیده و...
-
اصطلاحات رایج در عهد قاجار
پنجشنبه 16 مرداد 1399 14:33
چند واژه و اصطلاح رایج آن دوره چند نمونه از واژه و اصطلاحات رایج دورهی قاجاریه را که در تفهیم مطالب لازم به نظر میرسد عبارتند از: صاحبدیوان: در زمانهای قدیم صاحبدیوانی از القاب شغلی و کارش این بوده که صورت اسامی حقوقبگیرها و اندازهی مواجب آنها را داشته باشد که اسم کسی از قلم نیفتد و حیف و میلی از حدود...
-
درآمد میرغضب ها
پنجشنبه 16 مرداد 1399 14:31
درآمد میرغضبها «قاعدهی اعدام در پاقاپق (میدان اعدام فعلی) چنان بود که محکوم از انبار (زندان) تحویل میرغضب میگردید تا او را بکشد و سرش را تحویل دهد. میرغضب مردی بود خشن و موهش و دایمالخمر با لباس سرخ و خنجر به کمر و هیأتی کریه و کلاهپوست بلند پُر پشم و سبیلهای کلفت و پریشان در کمال بدی و هیبت که دیدنش مو بر اندام...
-
مجازات های رایج در عصر قاجار
پنجشنبه 16 مرداد 1399 14:29
مجازاتهای رایج عصر قاجار آقامحمّدخان مؤسّس سلسلهی قاجاریه در قتل و جنایت اعمالی انجام داد که در تاریخ بینظیر میباشد و مواردی از آن در قسمت شرح حال وی ذکر گردید، ولی باید در مورد او اذعان کرد که او جنایتکار بود ولی خیانتکار نبود، امّا جانشینان وی جنایت و خیانت را درهم آمیخته و در سایهی خوشگذرانی و وطنفروشی و...
-
معاهده ی آخال
پنجشنبه 16 مرداد 1399 14:27
معاهدهی آخال دولت نالایق ایران که نتوانسته بود یک مشت ترکمن صحرانشین را مطیع خود سازد به دستور قبلهی عالم و شاه شاهان از دولت روسیه درخواست میکند که شرّ این ترکمنها را رفع کند و آنها نیزکه دنبال بهانه و وسیلهای برای انجام این کار میگشتند درخواست ملوکانه را هرچه کاملتر انجام داده و شرّ آنها را برای همیشه از سر...
-
معاهده ی پاریس
پنجشنبه 16 مرداد 1399 14:25
معاهدهی پاریس در زمان این پادشاه منوّرالفکر و به اصطلاح برتر قاجاریه نواحی وسیعی از ایران جدا گردید و حداقل دفاعی نیز نشد و به اندازهی یک جو به غیرت و مردانگی شاه و درباریان فاسدش برنخورد و مناطقی از سمت جنوب شرقی را انگلیسیها تا کنارهی رود سند را با دست آقاخان محلاّتی از ایران مجزّا کنند و نواحی دیگری را با دست...
-
معاهده ی ارزنه الروم
پنجشنبه 16 مرداد 1399 14:23
معاهدهی ارزنهالرّوم «این عهدنامه که آن را باید معاهدهی دوم ارزنهالرّوم نامید در یک مقدّمه و نه ماده تنظیم شده بود و در شانزدهم جمادیالثّانی سال 1265 ه.ق. به امضای نمایندگان روسیه و انگلیس به عنوان ناظر و ضامن اجرای معاهده آن را امضاء کردند و قرار بر این شد که نمایندگان ایران نسَخ قرارداد را به امضاء محمد شاه و...
-
عهدنامه ی ترکمنچای
پنجشنبه 16 مرداد 1399 14:21
عهدنامهی ترکمنچای «این عهدنامه در قریهی ترکمنچای که قرارگاه اردوی پاسکیویچ بود. مرکب از سردار مزبور و عبّاس میرزا و میرزا ابوالقاسم قائم مقام و آصفالدّوله و حاجی میرزا ابوالحسن خان شیرازی تشکیل گردید و عهدنامهای در 16 فصل و یک قرارداد تجاری الحاقی در نه فصل نوشته شد و در تاریخ 5 شعبان 1243 ه.ق. مطابق با 10 فوریه...
-
عهدنامه ی گلستان
پنجشنبه 16 مرداد 1399 14:19
عهدنامهی گلستان عهدنامهی گلستان در حوالی توابع قراباغ در یازده فصل و یک مقدّمه نوشته شد و در تاریخ 29 شوّال سال 1228 ه.ق. یا 12 اکتبر1813 میلادی با حضور سفیر انگلیس و به وسیلهی میرزا ابوالحسن خان شیرازی نمایندهی ایران و نیکولا نمایندهی فوقالعاده تزار روس به امضا رسید. مفاد عهدنامهی گلستان به جز قسمتی که مربوط...
-
تقسیم اراضی قاجارها
پنجشنبه 16 مرداد 1399 14:17
تقسیم اراضی قاجارها از آن جا که پادشاهان قاجار چون سلاطین و مستبدّین گذشته خود را مطلقالعنان و مسلّط بر ایران و مردم آن یافتند به جهت خودمحوری و همراه با این دید که تافتهای جدا بافته از خلایق میباشند خود را مالک جان و مال مردم نیز میدانستند و به تبع آن سرزمینهای اجدادی را بدون توجّه به حفظ و بقا آن جزء مایملک خود...
-
سیاست کلی روس و انگلیس در دوران قاجار
پنجشنبه 16 مرداد 1399 14:14
سیاست کلّی روس و انگلیس در زمان قاجاریه نفوذ و دخالت استعمارگران روس و انگلیس در دورهی قاجاریه بر کسی پوشیده نیست و آنها نیز در جهت دستیابی به اهداف و خواستههایشان بدون توجّه به نظر صاحبخانه در رقابت کامل بودهاند. بررسی تاریخ این دوره بدون توجّه به نتایج اعمال و رفتار آنها ناقص خواهد بود و سیاست و اهداف کلّی...
-
مقصر عقب ماندگی ایران در زمان قاجار کیست؟
پنجشنبه 16 مرداد 1399 13:17
مقصّر کیست؟ از کشورهای استعمارگری که در دورهی قاجاریه بر ایران نفوذ و تسلّط بی چون و چرا داشتهاند در رأس آنها دولتهای روسیه تزاری و انگلستان قرار دارند؛ وگرنه کشورهای دیگری چون عثمانی و فرانسه و آلمان و در اواخر آمریکا در درجهی بعدی بودهاند. این دو کشور مذکور هستند که به انواع حیل و دسیسهها پرداخته تا به اهداف...
-
نقش شاه در دوران قاجاریه
پنجشنبه 16 مرداد 1399 13:14
نقش شاه در دوره قاجاریه شاه در جامعهی ایرانی از قدیمالایّام از جایگاه ویژهای برخوردار بوده و اقتدار او مرکز تجمّع سیاست و اعتقادات مذهبی بوده است. اعتقاد به فرّ شاهنشاهی برخاسته از اعتقادات باستانی ایرانیان میباشد و این اعتقاد همواره در میان مردم ایران وجود داشته و در حفظ و تداوم شاهنشاهی در میان یک خاندان سلطنتی...
-
اصل و نسب قاجارها
پنجشنبه 16 مرداد 1399 13:12
اصل و نسب قاجار واژه کلمهی قجر از اواسط قرن دهم هجری در تاریخ ایران مشاهده میشود و با اصطلاحات سرِ قجری (نوعی آرایش موهای زنانه) و رقص قجری و غیره بر میخوریم ولی با ظهور و اقتدار آقامحمّدخان است که به دنبال اصل و نسب و ریشهدار بودن خود در تاریخ میگردند. همچنین در مورد چگونگی ورود آنها به ایران نظرات گوناگونی...
-
میرزا نصرالله خان نایینی
یکشنبه 5 مرداد 1399 11:58
میرزا نصرالله خان نایینی میرزا نصرالله خان نایینی که به القاب مصباحالملک و مشیرالدّوله و مشیرالملک نیز مشهور است از شخصیّتهای سیاسی اواخر دورهی قاجاریه میباشد. او در آغاز جوانی زندگی را به رنج و سختی گذرانیده، ولی دست تقدیر او را به نوعی به طبقهی هزار فامیل متصّل میکند و پس از آن است که درجات ترقّی را طی...
-
عین الدوله کیست؟
یکشنبه 5 مرداد 1399 11:56
عینالدّوله کیست؟ «عبدالمجید میرزا عینالدّوله پسر احمد میرزا عضدالدّوله معروف به موچول میرزا و نوهی فتح علی شاه بود. او در جوانی در مدرسهی دارالفنون تهران تحصیل میکرد؛ ولی چون شاگردی شیطان بود و به اعتبار شاهزادگی به معلّمین و بچههای دارالفنون بیحرمتی میکرد شکایتش را به ناصرالدین شاه کردند و شاه دستور داد...
-
خسارات وارده بر ایران در جنگ جهانی اول
یکشنبه 5 مرداد 1399 11:54
خسارات وارده به ایران در جنگ جهانی اوّل «از یک سال و نیم پیش از آن که جنگ پایان یابد کمیسیونی برای تعیین میزان خساراتی که از ایاب و ذهاب و توقّف قشون متخاصمین متوجّه کشور ایران شده بود. با حضور نمایندگان تمام وزارتخانهها در وزارت خارجه تشکیل گردیده بود. به محض اعلام متارکه از طرف کمیسیون مزبور به وسیلهی تلگراف به...
-
احمد شاه و قرارداد 1919
یکشنبه 5 مرداد 1399 11:51
احمد شاه و قرارداد 1919 احمد شاه همواره در مقابل حوادث جدّی و مهم هیچ گاه نظر قطعی ارائه نداده و از سیاست دَم را غنیمت شمردن همراه با جبن و تمارض وسواسی بودن پیروی کرده است؛ زیرا توان عملی را در خود ندیدهاند. به همین دلیل زمینه را تا حدّی برای افراد مساعد گردانده که پس از حصول نتایج تفسیر دوگانه از اقدامات او...
-
قرارداد 1919
یکشنبه 5 مرداد 1399 11:49
قرارداد 1919 پس از آن که جنگ جهانی اوّل به پایان رسید و تحت تأثیر آن تحوّلات شگرفی در سرزمینهای اطراف ایران به وجود آمد دولت انگلستان با موقعیت جدید و روسیهی انقلاب زده رو به رو گردید. در نتیجه خط مشی و سیاست دیگری را طراحی کرد و دیگر به قراردادهای قبلی با روسیه نیز احتیاجی نداشت و در ضمن باید از قدرت نو ظهور آمریکا...
-
آمریکا و قرار داد 1919
یکشنبه 5 مرداد 1399 11:47
آمریکا و قرارداد 1919 انتشار متن قرارداد 1919 عکسالعملهای گوناگون در پی داشت. علاوه بر آن که در ایران عدهی زیادی به مقابله با آن برخاستند، دولتهای فرانسه و آمریکا نیز آن را مخالف سیاستهای خود تشخیص دادند. هر چند که عکسالعمل دولت فرانسه به خاطر زد و بندهایی که با دولت انگلستان در مناطق دیگری چون خاورمیانه و...