-
وضع ارتش ایران در زمان ناصرالدین شاه
جمعه 11 بهمن 1398 20:18
وضع ارتش ایران در زمان ناصری در زمان ناصرالدین شاه چنان فساد اداری و درباری ایران را فرا گرفته بود که به غیر از رشوهخواری و تملّق و طرفدار اجانب بودن که رونق کامل داشت امور دیگر از درجهی اعتبار و اهمّیّت ساقط شده بود و اگر رقابت دولتین روس و انگلیس نمیبود و موازنه را برای حفظ منافع خود بر قرار نمیکردند چه بسا که...
-
ویژگی سربازان ایرانی
جمعه 11 بهمن 1398 20:15
ویژگی سربازان ایرانی کنت گوبینو نویسنده و محقّق فرانسوی در کتاب سه سال در آسیا راجع به نحوه سربازگیری و وضعیت سربازان ایران در دوره قاجاریه مینویسد: «طرز سربازگیری در ایران از این قرار است که هر یک از حکّام ایالات و ولایات بایستی در فواصل معیّن تعداد معیّنی سرباز بدهند و برای حصول این منظور حاکم به توسّط مأمورین...
-
چگونگی اداره پلیس به تقلید از فرنگ
جمعه 11 بهمن 1398 20:12
ادارهی پلیس به تقلید از فرنگ سوغات ناصرالدین شاه در سفر دوّم به فرنگ این بود که در ایران نظمیّه به سبک غربیان پدید آورد؛ لذا شخصی به نام (کنت دمونت فرت) [1] را که یک سروان ایتالیایی فراری از وطن بوده جهت انجام امور به استخدام خود در میآورد. این شخص پس از مدتی کوتاه به یکی از بزرگان عهد ناصری مبدّل میگردد و حتی به...
-
مخالفت شاه با خروج مردم به فرنگستان
جمعه 11 بهمن 1398 20:07
مخالفت شاه با خروج مردم به فرنگستان ناصرالدّینشاه و همراهانش پس از چندین مسافرت به فرنگ به این نتیجه رسیدند که این رفتار تنها برای خودشان خوب است و باید از ورود دیگران به اروپا جلوگیری شود تا مبادا به اصطلاح خودشان چشم و گوش مردم باز شود و به منافع حکومت مطلقه خدشهآی وارد آید. نویسندهی کتاب عصر بیخبری با ذکر مثالی...
-
چگونگی اعطا و اخذ امتیازات عصر ناصری
جمعه 11 بهمن 1398 20:05
چگونگی اعطا و اخذ امتیازات در چگونگی اعطای امتیازات عوامل داخلی و خارجی نقش اساسی را در فریفتن و جلب رضایت شاه بلهوس اطرافیان وی داشتهاند و با رد و بدل شدن رشوه، تمام کارها به موفّقیّت میرسیده است. مثلاً در مورد امتیاز رویتر متملّقان و چاپلوسان دولت ناصری بدون توجّه به منافع ملی در طیّ برگزاری مجلسی این گونه فواید...
-
اعطای امتیازات ناصرالدین شاه
شنبه 14 دی 1398 18:46
اعطای امتیازات ناصریناصرالدّینشاه در اعطای امتیازات چنان گشاده دستی میکرد که گویی یکی از کارهای مهم و برنامهریزی شدهاش نابودی ایران بوده است. ابراهیم تیموری در این باره مینویسد: «اضافه بر یک صد کرور خزانهی ایران صرف این مسافرتهای بی معنی شد؛ یکی از مورّخین این پادشاه عالم بیعمل مینویسد در پنجاه سال سلطنت آن...
-
ناصرالدین شاه و تشکیل مجلس
شنبه 14 دی 1398 18:44
ناصرالدین شاه و تشکیل مجلس«ناصرالدّینشاه پس از بازگشت از سفر سومش از اروپا در اندیشهی بر پا ساختن شورای ملّی برآمد و به همین جهت روزی بعد از انجام مراسم سلام خطاب به حاضران اظهار داشت در این سفر ملاحظه کردیم که تمام نظم و ترقّی اروپا از این است که قانون دارند، ما هم عزم را جزم کردهایم در ایران قانون به وجود آورده و...
-
تمرین غذا خورد شاه با قاشق و چنگال
شنبه 14 دی 1398 18:34
آموزش غذا خوردن شاه با قاشق و چنگال«در ایران شاه و وزیران اعیان و اشراف مانند افراد و رعایای معمولی عادت دارند طبق سنّت متداول و به رسم پدران خود با چنگال بابا آدم غذا بخورند، البتّه موضوع مربوط به سنّتها و آداب و رسوم است. برای یک نفر ایرانی فرو بردن انگشتان دستش در دیسی پر از برنج که دور تا دور آن مهمانهای دیگر...
-
مسافرت های ناصرالدین شاه به فرنگ
شنبه 14 دی 1398 18:31
مسافرتهای ناصرالدین شاه به فرنگناصرالدّینشاه نخستین پادشاه قاجاریه بود که با سفرهای خود به فرنگ راه را برای شاهان بعدی نیز باز کرد و از نتایج آن میتوان گفت که جز بر طرف کردن علایق شخص پادشاه و اطرافیانش هیچ سود و تأثیری برای ایران در بر نداشته است.[1] دولت انگلستان مشوّق اصلی این حرکتها بوده است تا هر چه بیشتر...
-
زندان ها و مجازات عصر ناصری
شنبه 14 دی 1398 18:28
زندانها و مجازات عصر ناصریبیشترین زندانها مربوط به شخصیّتهای بلند پایه بوده که در خانههای مسکونی خود بر پا داشتهاند؛ زیرا هر ایرانی صاحب نام خیال میکرده است که اگر شخصاً افرادی را محاکمه و مجازات نکند مقام اجتماعی وی تنزّل پیدا خواهد کرد.[1] مادام کارلاسرنا در سفرنامه خود راجع به زندانهای عصر ناصری مینویسد:...
-
آشنایی با امین السلطان ها
شنبه 14 دی 1398 18:25
آشنایی با امینالسّلطانهاامینالسّلطان لقب پدر و پسری بود که در زمان ناصرالدین شاه و مظفّرالدّین شاه دارای قدرت و نفوذ بسیار بوده و در انجام خدمات خود همرنگ درباریان فاسد شدهاند. آنان از خود نام نیکی از خود به یادگار نگذاشتهاند. علی شعبانی در مورد شرح حال آنها مینویسد: «پس از فوت مستوفیالممالک همان گونه که...
-
کار غیر معمول ظل السلطان
شنبه 14 دی 1398 18:21
کار غیرمعمول ظلّالسّلطاناعتمادالسّلطنه در روزنامهی خاطرات خود در صفحهی 98 به تاریخ سه شنبه شعبان 1305 ه.ق. از کار غیرعادی شاهزاده روایتی ذکر میکند که جای تعجّب نیز دارد؛ ولی از کسی که سرمست از قدرت است و هر ادّعایی مینماید باید این رفتار را امری معمول پذیرفت. ناصرالدین شاه نیز همین عمل را در بارهی ملیجک خود...
-
چند حکایت در مورد ظل السلطان
شنبه 14 دی 1398 18:18
چند حکایت در مورد ظلّالسّلطانبنجامین اوّلین سفیر آمریکا راجع به او مینویسد: «یکی ازآدمهای مستبد و خود رأی است البتّه با دزدان و راهزنان و یاغیها باید با خشونت مواجه گردید، امّا تاجر متموّل اصفهانی چه گناهی مرتکب شده بود که به طناب انداختن وی امر کرد؟ از قراری که شنیدهام مقداری پول از او گرقته و نمیخواست پس...
-
ظل السلطان
شنبه 14 دی 1398 18:16
ظلّالسّلطانمسعود میرزا یا سلطان مسعود میرزا ظلّالسّلطان متولّد 1266 ه.ق. پسر بزرگ و از جهتی پسر چهارم ناصرالدّین شاه بود، چون پسران دیگر ناصرالدّین شاه به تدریج فوت کرده بودند از این جهت مسعود میرزا را در زمان خودش میتوان پسر بزرگ ناصرالدین شاه به شمار آورد. مادر ظلّالسّلطان، عفّتالسّلطنه دختر رضا قلی بیک غلام...
-
سرانجام خاندان نوری ها تا انقلاب 57
شنبه 14 دی 1398 18:13
سرانجام خاندان نوریها تا انقلاب 57میرزا آقا خان پس از فوت پدر یک شبه سمت وزیر لشکری را به ارث برد. پس از تغییر اوضاع میرزا آقا خان نوری که هم تحتالحمایه سفارت انگلیس و هم مورد حمایت ملکهی مادر بود مقام صدارت را برای خود امری محتوم و مختوم میدانست، ولی ناصرالدین شاه برای صدارت خود آشپززادهی فراهانی را بر امیرزاده...
-
میرزا آقا خان نوری و مهد علیا
شنبه 14 دی 1398 18:10
میرزا آقا خان و مهد علیا«میرزا نصراللهخان نوری معروف به میرزا آقا خان و ملقّب به اعتمادالدّوله، صدر اعظم ناصرالدّین شاه متولّد 1222 ه.ق. پسر میرزا اسدالله لشکرنویس باشی بوده. در سن 20 سالگی پس از درگذشت میرزا اسدالله پدرش ابتدا لشکرنویس و بعد لشکرنویس باشی شد. چون جوانی با هوش، با استعداد، چرب زبان، پررو، حاضر...
-
میرزا آقا خان نوری و سهل انگاری امیر کبیر
شنبه 14 دی 1398 18:07
میرزا آقا خان نوری و سهلانگاری امیرکبیراز آن جا که آقاخان نوری در وابستگی به اجانب و توسعهی فساد درباری و قتل امیرکبیر و غیره نقش اساسی داشته است لازم است که شرح حالی از وی ذکر گردد. ایشان در رأس خیانتکاران قرار دارد و انگلیسیها نیز پس از مرگ محمد شاه هیچ گاه او را تنها نگذاشته و همیشه به طور علنی از او حمایت...
-
جنگ افتضاح آور مرو
شنبه 14 دی 1398 18:04
جنگ افتضاح آور مرودر روز 22 محرّم 1299 ه.ق. برابر با 9 دسامبر 1881 میلادی قرار داد معروف به آخال میان دولت ایران و روسیه تزاری بسته شد که شروع و علّت آن جهت سرکوبی تراکمه بود، زیرا ترکمنها به ایران حمله میکردند و سپس به دریا پناهنده میشدند. از آن جا که ایران در دریای خزر حقّ کشتیرانی نداشت از روسها کمک گرفت که...
-
حاجی واشنگتن
شنبه 14 دی 1398 18:00
حاجی واشنگتنقبل از آن که سفیری بین دولتین ایران و آمریکا رد و بدل شود هر دو کشور اطّلاعات کمی در مورد یک دیگر داشتند و سالهای نخستین سلطنت ناصرالدین شاه آغاز آشنایی آنها با یک دیگر برای روابط دیپلماتیک میباشد. قبل از مبادلهی سفیر، آمریکاییها در ایران توسّط تاجران خود با واسطهگری انگلیس و کمپانی هند شرقی...
-
یکی از عوامل عدم پیشرفت و ترقی ایران
شنبه 14 دی 1398 17:57
یکی از عوامل عدم پیشرفت و ترقّی ایرانبنجامین، اوّلین سفیر آمریکا در ایران که در عهد ناصری به ایران آمده بود. عوامل ضعف و انحطاط ایران را نقش دول خارجی یعنی روس و انگلیس و درباریان فاسد میداند و شاید مصلحت بوده که از نقش خود پادشاه، مطلبی اضافه نکند. او در خاطرات خود این گونه مینویسد: «اغلب رجال عمدهی درباری و هیأت...
-
نقش آقا خان نوری در عهد نامه پاریس
شنبه 14 دی 1398 17:53
نقش آقاخان نوری در عهدنامه پاریسپس از آن که محمد شاه به هرات حمله کرد و دولت انگلیس با ابراز ناخشنودی زیاد عکسالعمل از خود نشان داد؛ محمد شاه خفّت بار مجبور به عقب نشینی گردید تا او نیز در اعطای قسمتی از سرزمین ایران سهیم باشد و سرانجام پس از فوت او عهدنامهی پاریس بین ایران و انگلیس بسته میشود که اقدام خائنانهی...
-
علت تسلیم حاج علی مقدم در قتل امیرکبیر
شنبه 14 دی 1398 17:49
علت تسلیم حاج علیخان مقدّم در قتل امیر«بعد از بردن امیر به کاشان میرزا آقاخان نوری که هم طرف توجّه مهد علیا و هم طرف سفارت انگلیس بود به صدارت رسید. وزیر مختار روس از این پیشآمد بسیار نگران شده، محرمانه عریضهای به امپراطور روس نوشت و استدعا کرد که نامه به خطّ خودش به ناصرالدین شاه بنویسد و تقاضا کند که میرزا تقی...
-
فاجعه قتل امیر کبیر
شنبه 14 دی 1398 17:43
فاجعهی قتل امیرکبیرناصرالدّینشاه بزرگترین اقدام ننگین خود را با قتل امیرکبیر رقم زد و دچار اشتباهی بزرگ گردید. از آن جا که میدانست تمام اطرافیان او به نحوی سر در آخور اجانب دارند و در دام آنان قرار گرفته است؛ میگویند که پس از قتل امیر به طور مداوم اظهار ندامت و تأسّف میکرده است. امیر کبیر از چنان اعتبار خاصی...
-
جسد ناصرالدین شاه در غربت و تنهایی
جمعه 22 آذر 1398 18:03
جسد پادشاه در غربت و تنهاییپس از آن که جسد شاه را به تهران منتقل کردند چنان آن را در تنهایی رها کردند که دکتر معاینهی جسد مجبور شد به تنهایی کار معاینه و جابجایی جسد را انجام دهد زیرا مگسان از دور شیرینی پراکنده شده بودند و مراسم غسل و کفن این پادشاه عظیمالشّأن در اوج غربت، میتواند مایهی عبرت باشد و چنین نقل شده...
-
آخرین رفتار و گفتار ناصرالدین شاه
جمعه 22 آذر 1398 18:00
آخرین رفتار و گفتار پادشاهناصرالدّینشاه در تدارک برگزاری جشن پنجاهمین سال سلطنت خود بود تا این که روز موعود فرا رسید و شاه بامدادان به گرمابه رفت و بنا بر عادت ناشتایی را با اشتهای وافر همان جا صرف کرد. آن گاه با گروهی از زنهایش که سرِ حمّام حاضر بودند بیرون آمد و صحبتکنان و بذلهگویان به طرف اطاق مخصوص خود که جنب...
-
کلنل کاسا کوفسکی و میرزا رضا کرمانی
جمعه 22 آذر 1398 17:57
کلنل کاساکوفسکی و میرزا رضاکاساکوفسکی که مدّت 9 سال ریاست قزّاقخانه را در ایران به عهده داشته است در خاطرات خود مطالبی در بارهی چگونگی قتل ناصرالدین شاه و دیدار با میرزا رضای کرمانی بیان میکند که بسیار جالب است. او با دیدی انتقادی در مورد قتل و انتقال جسد پادشاه به تهران مینویسد:1- «در حرم شاه عبدالعظیم جمعیت به...
-
میرزا رضا کرمانی
جمعه 22 آذر 1398 17:54
میرزا رضای کرمانیمیرزا رضای کرمانی پسر ملاّ حسین عقدایی میباشد. او ابتدا در کرمان ساکن بود و به دلیل اجحافی که به او شده بود به یزد مهاجرت میکند و در آن جا در جمع طّلاب به تحصیل میپردازد. سپس به تهران رفته و جهت امرار معاش به کار دست فروشی و سمساری اشتغال میورزد. او در مدّت عمر خود همیشه در حالت شکنجه و حبس و...
-
توطئه زنانه در قتل ناصرالدین شاه
جمعه 22 آذر 1398 17:50
توطئهی زنانه در قتل ناصرالدین شاهناصرالدّین شاه توسّط شخصی به نام میرزا رضای کرمانی به قتل رسیده است و در مورد این که چه کسی زمینه را برای اجرای عمل میرزا رضا مساعد کرده ابهاماتی وجود دارد. از یک طرف او را عامل و مجری سیّد جمال دانستهاند و از طرف دیگر تاجالسّلطنه که از اعضای خانوادهی بزرگ او بوده است...
-
هشدار امیر به ناصرالدین شاه
جمعه 22 آذر 1398 17:45
هشدار امیر به ناصرالدّین شاهروایت است که ناصرالدّین شاه از ذوق و هنرهای شعر و نقّاشی بیبهره نبوده است و اغلب تصاویر وزرا و درباریان و سفرا و در اندرون صورت خانمها و کنیزان و خواجه سرایان را میکشیدهاند. او پس از پایان نقّاشی به مناسبت کار انجام شده در کنار تابلو مطلب یا شعری مینوشته است و همچنین به مطالعهی کتب...
-
اعتقادات مذهبی ناصرالدین شاه
جمعه 22 آذر 1398 17:43
اعتقادات مذهبی ناصرالدین شاهچنان که روایت میکنند ناصرالدین شاه فردی به ظاهر مذهبی بوده و هیچ گاه نماز او ترک نمیشده است. اعتمادالسّلطنه در رابطه با این ویژگی او مینویسد: «در حفظ قوانین شرع شریف چندان مقیّد میباشند که زمستانهای بسیار سخت در قلل جبال و شکارگاهها همین که وقت نماز رسد تجدید وضو کرده به عبادت مشغول...