-
پاسخ خاقان به معلم شرعیات
پنجشنبه 21 شهریور 1398 17:41
پاسخ خاقان، به معلّم شرعیات «آخوند کاشی معلّم شرعیات بابا خان بود و جهت میزان مصرف آب در شست و شوهایی که تنها خود شخص باید انجام دهد به بابا خان گفت: باید این قدر موضع را شست که از تماس دست به موضع، صدای شیشه احساس شود. بابا خان گفته است من این قدر میشویم که موضع، صدایکاشی میکند.» [1] [1] - ص 40 - 1000 فامیل - علی...
-
مسابقه نرمی پا بین زنان خاقان
پنجشنبه 21 شهریور 1398 17:39
مسابقهی نرمی پا، بین زنان خاقان «میگویند پارچهی مشمّعی پهن میکردند و روی آن مقداری ابریشم خیّاطه خرد کرده، میریخته و به زنها امر میکرده است با پاهای برهنه روی آن راه بروند و به این وسیله، مسابقه در نرمی و زبری پای آنها بر قرار میکرده به آنها که خرده ابریشم به پایشان نمیچسبید، جایزهای میداده است.» [1]...
-
زن های چاله سیلابی
پنجشنبه 21 شهریور 1398 17:32
زنهای چاله سیلابی «در دوره فتح علی شاه بود که برای اولین بار در یک شهر از ایران یک محلّهی عمومی به وجود آ مد و آن محل در خارج از حصار تهران در نقطهای که آب سیلاب در آن جا جمع میشد و به همین جهت آن جا را به اسم چاله سیلابی میخواندند. زنهایی که در آن مکان به سر میبردند کسانی بودند که به عنوان همسر موقّت در یکی از...
-
سرسره فتح علی شاه
پنجشنبه 21 شهریور 1398 17:29
سُرسُرهی فتحعلیشاه در ایران واژه سُرسُره با نام فتح علی شاه مترادف شده است، امّا مؤلّف رستمالتواریخ ضمن شرحی از زندگی شاه سلطان حسین به قسمتی از ساختمان محل زندگی او اشاره میکند که با این سُرسُرهی معروف شباهت بسیار دارد. محمّد هاشم آصف این قسمت را حظ خانه مینامد. در توصیف این بخش از حرمسرای گستردهی آخرین...
-
سلطان حقی
پنجشنبه 21 شهریور 1398 17:26
سلطان حقّی «سلطان حقّی وجهی بود که خاقان مرحوم هر وقت با یکی از حرمها مضاجعت میفرمودند برای زوجات و بنین و بنات سلطنت میفرستاند. دیگر شپش یا امثال آن بود که اگر از پیراهن خاقان مرحوم هرگاه گرفته میشد؛ میفرمودند. فلان کنیز قهوهخانه ببرد به فلان شاهزاده بدهد و فلان مبلغ را بگیرد و آن شپش را شاهزادگان میکشتند که...
-
امور قهوه خانه خاقان
پنجشنبه 21 شهریور 1398 17:24
امور قهوهخانهی خاقان «ختایی خانم و مروارید خانم و غنچه دهن خانم و چند نفر دیگر از خادمان حرم متصدّی قهوه و قلیان و گلاب و نبات و قهوهی دارچین و سایر امور متعلّق به قهوهخانهی خاقان بودند. قلیانهای طلا و مرصّع و قهوه خوریها و پیالههای زیر مرصّع و طلای مینا و سر نی پیچِ مرصّع و طلا و نقره و سایر ملزومات و...
-
خانواده پر جمعیت خاقان
پنجشنبه 21 شهریور 1398 17:22
خانوادهی پرجمعیت خاقان یکی از دشواریهای بزرگ فتحعلیشاه نفاق و چند دستگی شگفتی بود که در خانوادهاش برقرار بود. تا جایی که اسناد تاریخی آن زمان گواهی میدهد وی خانوادهای تشکیل داده است که در تاریخ هیچ کشوری و در هیچ زمانی مانند آن را نمیتوان یافت. عبدالحسین خان سپهر که خود در جوانی معاصر وی بوده است در...
-
شاهد بازی فتح علی شاه
پنجشنبه 21 شهریور 1398 17:19
شاهد بازی فتحعلی شاه خان بابا همان گونه که در شیراز علاقهی خود را به کفشگر نشان داده بود پس از رسیدن به حکومت نیز با آن همه زنان و حرمسرای گسترده، تمایلی به جوانان خوب روی داشت و معتقد بود که هر گلی بویی دارد و شاهزادهی قاجار عضدالدّوله مینویسد: «فتحعلی شاه علاوه بر زنان بیشمار که داشت از مردان زیبا روی نیز...
-
شهوترانی خاقان در زمان ولیعهدی
پنجشنبه 21 شهریور 1398 17:16
شهوترانی فتح علی شاه در زمان ولیعهدی فتحعلی شاه از همان اوایل جوانی در زمینهی شهوترانی لیاقت و شایستگی خود را نشان داده بود و به زنانی که آقامحمّدخان از سن 11 سالگی به بعد برای او در نظر گرفته بود قانع نمیشد و این موارد جزیی نمیتوانست آمال این جوان مستعد را ارضا کند. برای او زیبا رویان مذّکر و مؤنّث تفاوتی...
-
سرنوشت شوم حاج ابراهیم کلانتر
پنجشنبه 21 شهریور 1398 17:11
سرنوشت شوم حاج ابراهیم کلانتر در بخش مربوط به آقامحمّدخان از چگونگی پیوستن و تقرّب حاج ابراهیم کلانتر شمّهای بیان گردید و خواجهی قاجار نیز از او حداکثر استفاده را برد؛ امّا چون او را مردی حیلهگر و مکّار یافته بود و از او خوف داشت به جانشین خود وصیت کرد که نگذارد حاج ابراهیم سرِ راحت بر زمین بگذارد. شاید اگر خودش...
-
فتح علی شاه نیز چشم در می آورد
پنجشنبه 21 شهریور 1398 17:08
اثبات یادگیری بابا خان از خواجه هنگامی که فتحعلیشاه به تخت سلطنت نشست با آن که وی همواره فقط به امور اندرونی توجّه خاص مبذول میداشت در بعضی مواقع نیز با اعمال خود ثابت میکرد که عمل کور کردن و مردم آزاری را از استاد خود خواجهی قاجار به خوبی آموخته و فراموش نکرده است و ژنرال تره زل در خاطرات خود مینویسد: «...در...
-
روزی از زندگی فتح علی شاه
پنجشنبه 21 شهریور 1398 17:04
روزی از زندگی فتحعلیشاه «صبح که خاقان از بستر بیرون میآمد حاجی میرزا صمدالله را که در علم تعبیر خواب بینظیر بود احضار میفرمودند و مشارالیه خوابهای حضرت خاقان را تعبیر میکرد، سپس فتایی خانم و مروارید خانم و غنچه دهن خانم، گلاب و نبات و قهوه و دارچین و قلیان میآوردند. بعد از صرف گلاب و نبات نوبت سلطان حقّی...
-
سرنوشت شوم صادق خان شقاقی
پنجشنبه 21 شهریور 1398 17:02
سرنوشت شوم صادقخان شقاقی فتحعلیشاه پس از استقرار بر تخت پادشاهی مخالفان و مزاحمان احتمالی خود را از سدّ راه برداشت. یکی از برادران خود را از چشم نابینا و دیگری را هم پس از ترفند به همین سرنوشت دچار ساخت. از جمله اقدامات دیگر پادشاه اجرای وصیّت نامهی آقا محمّد خان بود؛ زیرا یکی از برادران آقامحمّدخان که از مجازات...
-
لقب جهانسوز
پنجشنبه 21 شهریور 1398 16:59
لقب جهانسوز «فتحعلیشاه برادری به نام حسینقلیخان که هم نام پدرش بود داشت و علّت هم نام بودن این بود که چون پدرش کشته شد فرزندی که از زنش به دنیا آمد نام او را حسینقلیخان نهادند که به حسینقلیخان دوم مشهور شد و لقب جهان سوز منتسب به حسینقلیخان اوّل میباشد و امّا علّت وجه تسمیهی جهان سوز این بوده که...
-
اصول سربازگیری در زمان فتح علی شاه
پنجشنبه 21 شهریور 1398 16:57
اصول سربازگیری زمان فتحعلی شاه «اصول سربازگیری همان بود که در زمان صفویه بر قرار کرده بودند و آقامحمّدخان آن را توسعه داده بود. صورتهایی تهیّه کرده بودند که به آن بُنچه میگفتند و در درجهی اوّل آن طوایف چادرنشین ایران از هر نژاد که بودند عدّهای سوار و پیاده به فراخور جمعیت آن طایفه به خرج خود برای شرکت در جنگها...
-
سکه خسرو کشور ستان فتح علی شاه
پنجشنبه 21 شهریور 1398 16:55
سکّهی خسرو کشورستان فتح علی شاه پس از آن که فتحعلیشاه به حکومت رسید طبق معمول زمان سکّه به نام خود ضرب کرد و هدف از ذکر این مطالب تنها عناوین به کار برده شده بر روی آنها میباشد که تناسبی با زمان رواج آنها ندارد. چنانکه از قراین برمیآید سیستم حکومت آن دوران هر چه از درون ضعیفتر و فاسدتر میشد بر تبلیغات و...
-
تقسیم قلمرو شاهزادگان قاجار
پنجشنبه 21 شهریور 1398 16:32
تقسیم قلمرو شاهزادگان قاجار مهمترین شاخص زندگی فتحعلیشاه تشکیل حرمسرای افسانههای او میباشد و نتیجهی آن کثرت اولاد پسر و دختر این پادشاه قوی شوکت است که پس از مرگ شاه در شمارش آنها اتّفاق نظر وجود ندارد و بنا به روایتی تعداد آنان در زمان حیات پدر این چنین بوده است:«...از آغاز پادشاهی کیومرث پیشدادی الیالآن که...
-
اطلاعات جغرافیایی فتح علی شاه
پنجشنبه 21 شهریور 1398 16:26
اطّلاعات جغرافیایی فتحعلیشاه فتحعلیشاه هنگامی زمام امور کشور را به دست گرفت که استعمارگران سراسر جهان را در نوردیده و به طور مسلّم ایران نیز در مدت کوتاهی مورد تاخت و تاز آنها قرار میگرفت؛ ولی بیش از همه کسی که زمینه را برای نفوذ آنها فراهم کرد پادشاه مستبد و عیّاش و تربیت یافتهی جبّاری چون آقامحمّدخان بود....
-
سرنوشت آخرین بازمانده حکومت افشار
پنجشنبه 21 شهریور 1398 16:23
سرنوشت آخرین بازماندهی حکومت افشار در بخش مربوط به آقامحمّدخان گفته شد که خواجهی قاجار چگونه شاهرخ میرزای نابینا را از زندگی ساقط کرد، و امّا سرانجام آخرین بازماندهی نادری در ناحیه خراسان چنین بوده است:«در جریان تصّرف مشهد و دستگیری و شکنجه و مرگ شاهرخ، فرزند او نادر میرزا به افغانستان گریخت. او تا زمانی که...
-
مقایسه خواجه قاجار با ولیعهدش
پنجشنبه 21 شهریور 1398 16:20
مقایسه خواجهی قاجار با ولیعهدش همه در بارهی سیاستمداری و آینده نگری آقا محمّدخان صحبت میکنند. امّا او چه آینده نگری است که تمام برادران و نزدیکان خود را برای باباخان برادرزاده و عزیز دُردانهی خود از میان برد و در بین آن همه مردان لایق این فرد را به عنوان ولیعهد انتخاب کرد؛ مگر در او چه ویژگیهایی را دیده بود!...
-
فتحعلی شاه قاجار
پنجشنبه 21 شهریور 1398 16:13
فتحعلیشاه قاجار «بابا خان ملقّب به جهانبانی نام فتحعلیشاه، برادرزادهی آغامحمّدخان قاجار و پسر بزرگ حسینقلیخان قاجار دولّو معروف به جهانسوز بوده است و به مناسبت هم اسمی با جدّش آغامحمّدخان او را باباخان خطاب میکرد. بابا خان هنگامی که پدرش در سال 1184ه.ق از جانب کریمخان وکیل، حاکم دامغان بود در سال 1185...
-
قتل خواجه قاجار به خاطر خربزه نبود
پنجشنبه 21 شهریور 1398 00:13
آیا قتل به خاطر خربزه بود ژان گور به نقد از شایعهی قتل آقامحمّدخان پرداخته و مینویسد:«درگذشته هیچ مرد بزرگی وجود نداشت که راجع به او افسانهها گفته نشده باشد. راجع به بعضی از مردان برجسته بیش از دیگران افسانه گفته میشد چون از لحاظ جسمی دارای نواقصی بودند یا این که مختصّات روحی آنها مردم را وا دار میکرد که راجع...
-
چگونگی قتل خواجه قاجار
چهارشنبه 20 شهریور 1398 23:35
چگونگی قتل خواجه قاجار چگونگی قتل آقامحمّدخان را ژان گور چنین بیان میکند : وقتی شهر شماخی به تصرّف آقامحمّدخان درآمد برای اوّلین بار با توجّه به مقاومت مردم در هنگام جنگ، فرمان قتل و غارت و حتّی باج گرفتن از طرف آقامحمّدخان صادر نشد، ولی صادقخان نهاوندی که در دستگاه خواجهی قاجار دارای نفوذ بود بعد از ورود به شماخی...
-
چگونگی تهیه تاج پادشاهی آقا محمد خان
چهارشنبه 20 شهریور 1398 23:27
چگونگی تهیّهی تاج پادشاهی آقامحمّدخان با نیروی اراده و پشتکار البّته با خون ریزیهای بسیار توانست خود را به تخت سلطنت برساند و تاج پادشاهی را بر سر بگذارد. از آن جا که در زندگی بعضی از اشخاص، تصادف در موقعیت آنها دخیل میباشد. در زندگی او این امر صدق نداشت و با مهارت و زیرکی و هنر نظامی و سرعت عمل در آماده کردن...
-
آقا محمَد خان قاجار
چهارشنبه 20 شهریور 1398 22:49
آقامحمّد خان قاجار آقامحمّدخان، مؤسّس سلسلهی قاجاریه فردی است که مورّخین از دیدگاههای گوناگون به بررسی زندگانی او پرداختهاند و اغلب او را فردی فقط جنایتکار دانسته و از این دیدگاه به شرح وقایع خونبار زندگی او و اعمالش پرداختهاند. تعدادی نیز از دید مثبت و ملایمتری به نقش او نگریسته و از جهت خدماتی که به منافع ملی...
-
چرا شاه عباس اول رفتن به حج را ممنوع کرد؟
جمعه 15 شهریور 1398 14:41
چرا شاه عباس اول رفتن به حج را ممنوع کرد؟ «سیاست اقتصادی شاه عباس بزرگ بر این بود که ایرانیان را از این آئین دینی برگرداند. شاه عباس دانست که فریضهی حج باعث خروج مبالغ هنگفتی از کشور و باجگیریهای دولت عثمانی و اعراب میان راه خواهد شد. برای جلوگیری از این زیان مالی و برای خنثی کردن احساسات شدید دینی که واکنش معکوسی...
-
مراسم عزاداری عاشورا در دوران صفویه
جمعه 15 شهریور 1398 14:38
مراسم عزاداری عاشورا در دوران صفویه به یقین در برگزاری هر نوع مراسم فرهنگی اهداف و پیامی نهفته است و برگزاری مراسم مذهبی نیز فارغ از این مقوله نمیباشد. یکی از اهداف مراسم تاسوعا و عاشورا به نمایش گذاشتن و یادآوری آن واقعه به خاطر مقابلهی دو جبههی حق و باطل در طول تاریخ بوده و خواهد بود. بر اساس روایت موجود در شیوه...
-
چگونگی برگزاری مراسم عاشورا در سال 1027 هجری
جمعه 15 شهریور 1398 14:35
چگونگی برگزاری مراسم عاشورا در سال 1027 دکتر نصرالله فلسفی به نقل از سفرنامه پیترو دلاواله مینویسد: «در روز عاشورا که روز کشته شدن امام حسین فرزند علی و فاطمه یگانه دختر محمّد پیغمبر است، مردم ایران با تشریفات و مراسم خاص عزاداری میکنند. در دهی روز اوّل ماه محرّم همهی مردم غمگین و ملول به نظر میرسند و رفتار و...
-
از کوزه همان برون تراود که دراوست
پنجشنبه 14 شهریور 1398 21:50
از کوزه همان برون تراود که در اوست شاید این پرسش برای همگان به وجود آید که چرا پادشاهان اواخر صفوی این چنین دچار فساد و تباهی و یا ضعف گردیدهاند. پاسخ بدین سؤال تا حدّی مشکل به نظر میرسد؛ زیرا عوامل بسیاری در این امر دخیل بوده و از دیدگاههای مختلف نیز قابل بررسی میباشد. به همین دلیل هر کس بر اساس بینش خود انتقادی...
-
خلع و قتل شاه تهماسب
پنجشنبه 14 شهریور 1398 21:47
خلع و قتل شاه طهماسب در طی مراحل زندگی سیاسی شاه طهماسب حرکتی که نشان دهنده درایت و لیاقت فرمانروایی او باشد، مشاهده نمیگردد و همواره از قِبَل شاهزادهی صفوی بودن، نان را به نرخ روز خورده است. در باره اعمال شاه طهماسب هیچ ایرادی بر وی نمیتوان گرفت؛ زیرا این شیوهی رفتار در خانواده و گذشتگانش سالهای سال عجین شده و...